Dòng điện một chiều là dòng chuyển động của các điện tích (ví dụ: electron) theo một chiều xác định trong thời gian — nghĩa là từ cực dương đến cực âm, không thay đổi hướng. Kí hiệu thường gặp là “1 C” (một chiều) hoặc “DC”.
• Alessandro Volta chế tạo chiếc pin đầu tiên vào năm 1800, mở đầu cho việc tạo ra dòng điện một chiều.
• Năm 1832, Hippolyte Pixii chế tạo máy phát điện (ban đầu sinh ra AC – xoay chiều) và phát hiện cần bộ chuyển mạch để ép dòng điện chỉ đi một chiều.
• Dòng một chiều có thể đổi cường độ (lớn hơn hoặc nhỏ hơn) nhưng không đổi chiều.
• Nguồn tạo ra dòng DC thường là pin, ắc quy, tấm năng lượng mặt trời, hoặc mạch chỉnh lưu.
• Khi đo điện áp DC, cần chú ý cực dương và cực âm khi kết nối thiết bị đo.
• Nguồn DC là nguồn phát ra dòng điện có chiều không thay đổi theo thời gian — hoặc luôn dương, hoặc luôn âm.
• Ví dụ các nguồn: pin, ắc quy, hoặc nguồn chỉnh lưu (diode, cầu diode, thyristor).
• Đại lượng đặc trưng: suất điện động (ε), điện trở trong (r).
• Khi ghép nhiều nguồn DC có thể nối tiếp, song song hoặc hỗn hợp để đạt điện áp hoặc dòng điện mong muốn.
Dòng điện một chiều là nền tảng trong các hệ thống điện – điện tử: từ thiết bị nhỏ như pin trong đồ gia dụng, tới hệ thống lớn như nguồn cung cấp cho vi mạch, ô tô điện, và nhiều ứng dụng kỹ thuật khác. Việc hiểu rõ dòng DC giúp người học và kỹ sư vận dụng hiệu quả trong nghiên cứu, sửa chữa và giảng dạy.
